Çin ordusu, Güney Çin Denizi’nde ihtilaflı Sabina Sığlığı yakınında “yasa dışı” giriş olarak nitelendirdiği ABD savaş gemisini izlemek üzere donanmasını bölgeye gönderdiğini açıkladı. Filipinler, geçişin uluslararası hukuka uygun olduğunu savunurken ABD Donanması olaya ilişkin yorum yapmadı.
Çin ordusunun Güney Harekât Alanı Komutanlığı, “USS Charleston” adlı ABD savaş gemisinin salı günü erken saatlerde Çin hükümetinin onayı olmadan Spratly Adaları’ndaki Sabina Sığlığı’na bitişik sulara girdiğini duyurdu. Komutanlık, geminin “yasa dışı bir şekilde izinsiz girdiğini” belirtti.
“ABD’nin bu eylemi Çin’in egemenlik haklarını ve çıkarlarını ihlal etmekte, deniz güvenliğini tehlikeye atmakta ve bölgesel barış ile istikrara zarar vermektedir. ABD tarafı bu tür faaliyetleri derhal durdurmalıdır”
Açıklamada, Çin donanmasının gemiyi izlemek ve denetlemek amacıyla bölgeye kuvvet sevk ettiği kaydedildi. ABD Donanması konuya dair yorum yapmadı. ABD tarafı bu tür görevleri genellikle “seyrüsefer serbestisi operasyonları” olarak tanımlıyor; bölgede bilinen son operasyonun bir yılı aşkın süre önce yapıldığı bildirildi.
Filipinler ordusu sözcüsü, ABD gemisinin “Çin topraklarına izinsiz girmediğini” belirterek hiçbir ülkenin “uluslararası sularda hukuka uygun geçiş” için önceden izin zorunluluğu getirme yetkisine sahip olmadığını dile getirdi. Filipinler Sahil Güvenliğine göre geçen ay bir Çin Sahil Güvenlik gemisi, aynı sığlık yakınlarında yakıt ikmali görevindeki bir Filipin teknesine çarpmış, Çin ise olaydan Filipin tarafını sorumlu tutmuştu.
ABD ile karşılıklı savunma anlaşması bulunan Filipinler ile Çin, hem Sabina Sığlığı hem de Spratly Takımadaları’nın tamamı üzerinde egemenlik iddiasında bulunuyor. Çin; Brunei, Malezya, Filipinler, Tayvan ve Vietnam’ın çakışan hak iddialarına rağmen Güney Çin Denizi’nin neredeyse tamamını kendi toprağı olarak görüyor.
Tayvan kontrolündeki Pratas yakınlarında ayrı olay
Güney Çin Denizi’nin kuzey ucunda salı günü yaşanan ayrı bir olayda Tayvan Sahil Güvenliği, bir Çin Sahil Güvenlik gemisinin Tayvan kontrolündeki Pratas Adaları yakınlarındaki kısıtlı sulara girdiğini açıkladı. Tayvan Sahil Güvenliği, Çin gemisini uzaklaştırmak için “Taichung” gemisinin görevlendirildiğini ve tarafların birbirlerine anons geçtiğini duyurdu.
Tayvan makamları, Çin gemisinden “Sözde Çin Cumhuriyeti mevcut değildir” anonsu yapıldığını, Tayvan gemisinin ise buna “Çin Cumhuriyeti, Tayvan, egemen ve bağımsız bir ülkedir” şeklinde karşılık verdiğini ve gerginliğin sürdüğünü bildirdi. Çin’in Tayvan İşleri Ofisi, yorum talebine hemen yanıt vermedi. Ofis geçen hafta, Tayvan’ın Pratas yakınlarındaki bir Çin balıkçı teknesine tazyikli su sıkmasının “sonuçlarına katlanması gerektiğini” ifade etmişti.
