Emtia piyasalarında pamuğun libre fiyatı, zayıflayan küresel büyüme görünümü, El Nino kaynaklı iklimsel baskılar ve Çin talebinin yetersiz kalması sonucu eylülde yüzde 15,7 geriledi. Eylül 2022’den bu yana en sert aylık düşüşünü yaşayan emtia, ağustostaki 0,9374 dolar zirvesinden eylül sonunda 0,7852 dolara indi.
Yıla 0,60 dolar seviyesinde adım atan ve ocakta yüzde 1,7 değer kaybeden pamuk libresi, jeopolitik risk unsurları ile meteorolojik etkenlerin yarattığı volatiliteyle ağustosa kadar tırmanış kaydetmişti. Yüzde 24,6 düşüş görülen Eylül 2022’den sonraki en sert aylık kayba rağmen ürün, söz konusu dönem genelinde yüzde 30 değer kazanmış durumda bulunuyor.
Makroekonomik Göstergeler ve Faiz Baskısı
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:
“Pamuk fiyatlarındaki düşüşün en büyük sebeplerinden bir tanesi küresel ekonomik büyümeye yönelik endişeler. Faiz oranlarının yüksek seviyelerde bulunmasının ekonomik büyümeyi yavaşlatacağı beklentisi pamuk talebini de azaltacağı endişelerini beraberinde getirdi.”
Ergezen, pamuk fiyatlarındaki düşüşün zamanlamasına bakıldığında ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırımı yaptığı döneme denk geldiğini vurguladı.
Her ne kadar eylül ayında sert satışlar görülse bile bu yıl pamuk fiyatlarının yüksek seviyelerde seyrettiğini belirten Ergezen, bunun en büyük sebebinin petrol fiyatlarının yüksek kalmasıyla polyester yerine pamuk talebinin artacağı beklentisi olduğunu ifade etti.
Ergezen, El Nino etkisi ve Hindistan’da muson yağışlarının azalmasının pamuk arzını da olumsuz etkilediğini dile getirerek, bunun etkilerinin de aslında sene başından beri görüldüğünü söyledi.
Bunun bir kar satışı olduğunu belirten Ergezen, küresel büyüme endişelerinden dolayı endüstriyel alanda çok fazla kullanılan pamuk gibi bir ürünün talebine yönelik endişelerin öne çıktığını kaydetti. Ergezen, talebin azalacağı beklentilerinin fiyatlamalarda geri çekilmeye yol açtığını belirtti.
Rabobank Kıdemli Tahıllar ve Yağlı Tohumlar Analisti Owen Wagner de konuya ilişkin şu analizi paylaştı:
“Talep cephesinde, pamuk talebinin sürdürülebilmesi için küresel Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’da (GSYH) yüzde 3’lük bir büyüme gerektiği genel kabul gören bir kuraldır. Yüksek enerji fiyatları göz önüne alındığında, uluslararası kuruluşların öngörüleri, bu yıl pamuk talebinde kayda değer bir artış görülmesinin zor olacağına işaret etmektedir.”
Arz Dengesi ve İmalat Sektöründeki Yavaşlama
Saxo Capital Emtia Strateji Başkanı Ole Hansen, pamuk fiyatlarının petrol ve petrokimya ürünlerindeki fiyat artışları, ABD’de pamuk mahsulünün kötüleşen durumu ve Çin’in yeniden alım yapacağı beklentisiyle son aylarda yükseldiğini belirterek, petrol ve petrokimya ürünleri fiyatlarındaki artışın pamuğun sentetik elyaflara karşı rekabet gücünü artırdığını ifade etti.
Eylül ayındaki keskin satış dalgasına işaret eden Hansen, süreci şöyle aktardı:
“Daralan iplik üretim marjları, zayıf siparişler ve uygun fiyatlı Brezilya pamuğunun bol miktarda bulunması nedeniyle tekstil üreticileri yüksek fiyatlardan alım yapmakta isteksiz kaldı. Çin’den gelen talebin beklentileri karşılayamaması, pamuk fiyatlarındaki baskıyı daha da artırdı.”
