Dijital ticaret ekosisteminde tüketicilerin mevcut sipariş verilerini ele geçiren dolandırıcılar, platform dışı IBAN transferi ve sahte ödeme bağlantıları üzerinden finansal kayıplara yol açıyor. Tüketici Konfederasyonu Siber Güvenlik Komisyonu Başkanı Muharrem Baki, ek ödeme taleplerinde resmi kanalların terk edilmemesi ve kaynağın teyit edilmesi gerektiğini belirtti.
Veri Güvenliği ve Platform Dışı Transfer Riski
Son dönemde e-ticaret sitelerindeki gerçek sipariş kayıtlarına ulaşan kötü niyetli kişiler, fiyat farkı veya sistemsel hata bahaneleriyle tüketicileri harici para transferine yönlendiriyor. Tüketici Konfederasyonu Siber Güvenlik Komisyonu Başkanı Muharrem Baki, geçmişte sosyal medya alışverişlerinde görülen IBAN ile ödeme alışkanlığının yeni dolandırıcılık modellerine zemin hazırladığını ifade etti.
Baki, tüketicilerin maruz kaldığı yöntemi şu sözlerle aktardı:
Siparişinizde sorun oluştu, ürünün fiyatı yanlış girildi veya siparişin devam etmesi için aradaki farkı ödemeniz gerekiyor gibi gerekçelerle asıl amaç tüketicilerin platform dışına çıkarılarak kendi hesaplarına para göndermelerini sağlamak. Peki buna inanan, mağdur olan vatandaşlar neden böyle bir duruma maruz kalıyor? Çünkü bir güven oluşuyor, platformun gerçekten yaptığınız alışverişi bildiğini düşünüyorsunuz. Ancak platform dışından da kötü niyetli kişiler sizin bilgilerinize, kişisel verilerinize ulaştığı takdirde bu gibi problemler oluşabiliyor. Vatandaşlara ‘bilmediğiniz yerlerden uygulamalar indirmeyin’ veya ‘telefonunuza gelen SMS’lerdeki linklere tıklamayın’ diyoruz. Çünkü telefonlarınıza gelen sahte yazılımlarla aslında bu gibi bilgiler dışarıya aktarılıyor olabilir. Kişisel veriler de müşteri bilgisinin güvenliği açısından değerlendirilmesi gereken önemli bir konu.
Sahte Arayüzler ve Finansal Teyit Mekanizması
Uzmanlar, ek ödeme bildirimleriyle karşılaşan kullanıcıların işlemleri yalnızca e-ticaret platformlarının resmi uygulamaları ve doğrulanmış web adresleri üzerinden denetlemesi gerektiğini bildiriyor. Güvenli ödeme altyapılarının isimleri taklit edilerek oluşturulan sahte sitelerin kart bilgilerini doğrudan riske attığı vurgulanıyor.
Kopya web siteleri ve alternatif iletişim kanalları üzerinden kurulan tuzaklara dikkat çeken Baki, şunları söyledi:
Bazı platformlara özel ödeme yöntemlerinin isimleriyle sahte internet siteleri oluşturularak bu siteler üzerinden ödeme yapmanız sağlanıyor. Siz gerçekten platformda olduğunuzu zannediyorsunuz ancak dolandırıcıların oluşturduğu sahte, kopya sitenin içinde olabilirsiniz. Burada SMS, WhatsApp, telefon veya e-posta yoluyla gönderilen IBAN veya ödeme bağlantılarına karşı çok temkinli olmalıyız. IBAN’a para göndermesek bile tıkladığımız link üzerinden kart bilgilerimizi girerek ödeme yapabiliriz. Onun da aslında IBAN’a para göndermekten hiçbir fark yok.
Ödeme aşamasında muhatabın kurumsal yetkisinin mutlaka resmi kanallardan sorgulanması gerektiğini dile getiren Baki, şu değerlendirmede bulundu:
IBAN’ı paylaşan kişinin gerçekten platform çalışanı olup olmadığı da resmi kanallarla doğrulanmalı, şüphe varsa ödeme yapılmamalı. Kesinlikle her an dolandırılacakmış gibi şüpheyle yaklaşmalıyız. Platformun dışına çıktığımız her takdirde sorumluluk bize aittir. Dolandırıcılıkta en önemli savunma mekanizması da tüketicinin kendisinden istenen işlemi gerçekleştirmeden önce bir an durup kaynağını doğrulaması. Dolandırıcılar sosyal mühendislik yapıyorlar. Sizi anlık olarak düşünmeden karar almaya sevk ediyorlar. Panik yaratmak istiyorlar ve böylece düşünmeden yanlış işler yapmanızı, cebinizdeki paranızı kaybetmenize sebep olmaya çalışıyorlar
