Rusya’nın Sibirya bölgesindeki İrkutsk Veba Araştırma Enstitüsü çalışanı 28 yaşındaki biyokimya uzmanı Daria Shipilova’nın akciğer vebası şüphesiyle hayatını kaybetmesi, 200 kişinin karantinaya alınmasına yol açarken olayın üzerinin örtülmeye çalışıldığı yönündeki iddiaları ve güvenlik tartışmalarını gündeme taşıdı.
Olayın ilk aşamasında genç uzmanın yüksek güvenlik standartlarına sahip laboratuvarda deney tüpü düşürerek enfekte olduğu iddia edilmişti. Buna karşılık çalışma arkadaşları, cam tüp dahi barındırmayan sıkı korumalı tesisten sızıntı gerçekleşmesinin imkânsız olduğunu belirterek bulaşın laboratuvar kaynaklı olamayacağını savundu.
Mesai arkadaşlarının sunduğu değerlendirmelere göre asıl risk, Shipilova’nın yaşamını yitirmeden hemen önce Moğolistan sınırındaki Buryatya bölgesine yaptığı araştırma gezisinden kaynaklandı. Veba bakterisi Yersinia pestis taşıyıcısı yabani sincap popülasyonunun bulunduğu sahada, genç uzmanın enfekte hayvanlar veya pireler aracılığıyla solunum yoluyla bulaşan akciğer vebasına yakalanmış olabileceği öne sürülüyor.
Resmi kayıtlara ölüm gerekçesi “sebebi belirsiz zatürre” olarak geçirilmesine rağmen, temaslı yaklaşık 200 kişinin tecrit edilmesi, bölgedeki hastaneler ile binlerce işçinin yaşadığı kasabada alarm seviyesinin yükseltilmesi tedirginliği artırdı. Devlet medyasının saha görevine dair ilk haberleri silmesi ve Rus makamlarının bölgede veba vakası bulunmadığını açıklaması ise kamuoyundaki şüpheleri derinleştirdi.
