İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, konut krizine yönelik acil kararnamelerin parlamentoda reddedilmesi ve yasama desteğinin zayıflaması üzerine erken genel seçim kararı aldı. Sanchez, meclisin feshedilerek seçmenlerin 29 Kasım’da sandık başına gideceğini duyururken, karar son 72 saatte tırmanan siyasi krizin ardından kesinleşti.
Parlamentodaki Oylama Yenilgisi ve Aritmetik Kırılganlık
Temsilciler Kongresi’nde 2 Ekim Cuma günü olağanüstü toplanan oturumda, hükümetin hazırladığı iki ayrı konut kararnamesi çoğunluğu sağlayamadı. Yapılan oylamalarda ilk yasa tasarısı 172 kabul oyuna karşı 178 ret oyuyla, ikinci düzenleme ise 166 kabule karşı 184 ret oyuyla düşürüldü. Ana muhalefetteki Halk Partisi (PP) ve Vox’un yanı sıra koalisyonun dışarıdan destek aradığı Katalan ayrılıkçı Junts partisi de ret yönünde oy kullandı.
PSOE ve Sumar ittifakının 350 sandalyeli mecliste toplam 147 milletvekiline sahip olması, hükümetin yasa çıkarma kapasitesini uzun süredir sınırlandırıyordu. İktidar bloku, bu kırılgan parlamento yapısı sebebiyle 2023 yılından bu yana meclisten yeni bir merkezi bütçe geçirmeyi de başaramamıştı.
Konut Piyasasındaki Baskı ve Toplumsal Tepkiler
AP verilerine göre son 10 yıllık süreçte kira bedellerinin neredeyse iki katına çıktığı ülkede, Madrid’de 87 yaşındaki Maricarmen Abascal’ın tahliye edilmesi kamuoyundaki gerilimi tırmandırdı. Reuters’ın aktardığı bilgilere göre 3 Ekim Cumartesi günü 50 civarında kentte düzenlenen protestolara on binlerce kişi katılırken, Madrid’deki yürüyüşte yaklaşık 70 bin kişi yer aldı.
Meclisten geçemeyen acil durum düzenlemeleri şu maddeleri içeriyordu:
Maddi açıdan dezavantajlı kiracıların tahliyelerinin 2030 yılına kadar ertelenmesi,
Belirli kira kontratlarının otomatik uzatılması,
Kira artış oranlarına tavan sınır getirilmesi,
Gayrimenkul spekülasyonunun engellenmesi.
Erken Seçim Kararının Alınması
Konut düzenlemelerinin mecliste takılmasının yanı sıra PSOE çevresindeki yolsuzluk incelemeleri, yakın siyasi kadrolara dönük adli süreçler ve Ceuta sınırındaki göç tartışmaları hükümet üzerindeki baskıyı artırdı. Sanchez ve ilgili isimler isnat edilen iddiaları reddetse de yasama faaliyetleri sürdürülemez hale geldi.
Yapılan istişarelerin ardından kameralar karşısına geçen Başbakan Pedro Sanchez, sürece ilişkin şu açıklamayı yaptı:
İspanya Kralı VI. Felipe’yi bilgilendirdiğini belirten Sanchez, olağanüstü Bakanlar Kurulu toplantısının ardından parlamentonun iki kanadının feshedilmesi sürecinin başlayacağını açıkladı. Sanchez, 29 Kasım Pazar günü erken genel seçim yapılacağını duyurdu. Kararını seçmenin yeniden söz sahibi olması gerektiği gerekçesiyle açıkladı ve İspanyollara ülkenin geleceği konusunda yeniden karar verme çağrısında bulundu.
